KategoriaWiercenie na zlecenie
Wiercenie w stali: osiągalna dokładność, standardowe rozmiary otworów i co potrzeba do wyceny
Wiercenie oznacza: przesyłacie rysunek, zakład dostarcza gotowy element z okrągłym otworem zgodnie ze specyfikacją. Ta strona opisuje, co faktycznie decyduje o wyniku obróbki — dokładność, jaką utrzymuje zwykły wywiercony otwór, w porównaniu z tym, co wymaga operacji dodatkowej, rozmiary otworów przelotowych, na których opierają się konstrukcyjne połączenia śrubowe, oraz co dostawca potrzebuje od Was przed wyceną.
Co decyduje o cenie
- Grubość materiału
- Średnica otworu
- Głębokość otworu
- Liczba otworów
- Wymagana tolerancja
- Gatunek stali
- Wymóg gwintowania
Co przesłać do wyceny
- Rysunek z rozmieszczeniem otworów
- Średnice i wymagane tolerancje
- Głębokość — otwór przelotowy czy nieprzelotowy
- Czy otwory mają być gwintowane
- Gatunek lub numer materiału
- Ilość
- Czy potrzebujecie świadectwa odbioru
- Adres dostawy i wymagany termin
Identyfikowalność i świadectwa wg EN 10204
Zwyczajowe przy zakupie stali: 3.1
Świadectwo dotyczy materiału, nie otworu. Wiercenie nie tworzy świadectwa EN 10204 — prawdziwe pytanie brzmi, czy identyfikowalność przetrwa obróbkę i jak oznaczone lub partiowane są wywiercone elementy, aby tak było.
Określone normą
Źródło: EN 10204 defines inspection-document types.
Standardowe otwory przelotowe pod połączenia śrubowe
EN 1090-2
| m12 | 14 mm | Określone normą | |
|---|
| m16 | 18 mm | Określone normą | Źródło: EN 1090-2, Table 11 |
|---|
| m20 | 22 mm | Określone normą | Źródło: EN 1090-2, Table 11 |
|---|
| m24 | 26 mm | Określone normą | Źródło: EN 1090-2, Table 11 |
|---|
Norma EN 1090-2 ustala standardową średnicę otworu przelotowego dla danego rozmiaru śruby w konstrukcjach stalowych — otwór jest celowo większy od śruby, aby umożliwić montaż.
Standardowe rozmiary wierteł
DIN 338
Norma DIN 338 określa szereg średnic i długości standardowych wierteł krętych HSS o długości normalnej — podstawowy zakres, z którym pracuje zakład wiercenia.
Określone normą
Osiągalna dokładność
Samo wiercenie wiertłem krętym daje zwykle klasę tolerancji od IT10 do IT13 — grubszą niż pasowanie obróbkowe. Osiągalną klasę dla Waszej średnicy i materiału potwierdźcie u dostawcy.
Pasowań wymagających H7 lub H8 — gniazd łożyskowych, otworów pod kołki — nie utrzyma samo wiercenie. Wymagają rozwiercania lub wytaczania po wywierceniu otworu.
Usługi
Jaką dokładność można osiągnąć przy wierceniu?
Samo wiercenie daje zwykle klasę tolerancji od IT10 do IT13 — grubszą niż pasowanie obróbkowe, ale wystarczającą do otworów przelotowych, otworów mocujących i ogólnej produkcji. Pasowania precyzyjnego, jak H7 czy H8, na przykład gniazda łożyskowego lub otworu pod kołek, nie zapewni samo wiertło kręte: otwór wierci się najpierw na wymiar mniejszy, a następnie rozwierca lub wytacza. Nie publikujemy tu dokładnej tabeli tolerancji w mikrometrach — nie udało nam się prześledzić żadnej do zweryfikowanej normy pierwotnej — zapytajcie dostawcę o osiągalną tolerancję dla Waszej średnicy i materiału.
Czym jest otwór przelotowy pod śrubę i jak dobiera się jego wymiar?
W przypadku konstrukcyjnych połączeń śrubowych norma EN 1090-2 ustala standardową średnicę otworu przelotowego dla każdego rozmiaru śruby: śruba M12 otrzymuje otwór 14 mm, M16 — 18 mm, M20 — 22 mm, a M24 — 26 mm. Otwór jest celowo większy od śruby, aby połączenie można było zmontować i wyrównać na miejscu.
Jakie informacje są potrzebne do wyceny?
Prześlijcie rysunek z rozmieszczeniem otworów, każdą średnicę z wymaganą tolerancją, głębokość — przelotową lub nieprzelotową — oraz informację, czy otwory mają być gwintowane. Dodajcie gatunek lub numer materiału, ilość, informację, czy potrzebujecie świadectwa odbioru, oraz adres dostawy i wymagany termin. Te osiem informacji zamieniają zapytanie w cenę stałą zamiast przedziału. Standardowe zakłady pracują na szeregu średnic wg DIN 338; jeśli potrzebujecie rozmiaru spoza tego szeregu, powiedzcie o tym od razu.
Czy mogę przesłać własny materiał do wywiercenia?
Wiercenie materiału powierzonego przez klienta to powszechna praktyka, ale to, czy zakład go przyjmie — i na jakich warunkach dotyczących odpowiedzialności i identyfikowalności — zależy od dostawcy. Zapytajcie przed wysyłką, a jeśli materiał ma świadectwo odbioru, zapytajcie w tej samej wiadomości, jak zostaną oznaczone wywiercone elementy, aby identyfikowalność została zachowana.
Czy otrzymam świadectwo wg EN 10204 3.1?
Norma EN 10204 definiuje rodzaje dokumentów kontroli 2.1, 2.2, 3.1 i 3.2, przy czym 3.1 jest zwykłym standardem w zakupach stali. Wiercenie jednak nie tworzy świadectwa — świadectwo dotyczy materiału. Liczy się to, czy identyfikowalność przetrwa operację wiercenia i jak każdy element jest oznaczony lub przypisany do partii, aby pozostał powiązany ze swoją wytopą. Zapytajcie o to bezpośrednio dostawcę.
Jaka jest różnica między wierceniem a rozwiercaniem lub wytaczaniem?
Wiercenie wiertłem krętym daje otwór o klasie w przybliżeniu od IT10 do IT13. Rozwiercanie i wytaczanie to operacje dodatkowe, które doprowadzają wcześniej wywiercony otwór do węższej klasy, jak H7 czy H8, której samo wiercenie nie utrzyma. Jeśli Wasze pasowanie wymaga takiej dokładności, zaznaczcie to w zapytaniu — zakład wywierci wtedy otwór na wymiar mniejszy i dokończy go później na wymiar końcowy.
Czy obowiązuje minimalna ilość zamówienia?
Nie ma ogólnobranżowej minimalnej ilości zamówienia dla wiercenia; zależy to od dostawcy. Niektórzy wywiercą pojedynczy element, inni wyceniają małe ilości w sposób czyniący je nieopłacalnymi. Zapytajcie o to w ramach zapytania, zamiast to zakładać.
Jaki jest czas realizacji?
Ogólnego czasu realizacji nie da się rzetelnie podać — zależy od dostawcy, rozmieszczenia otworów, ilości i bieżącego obłożenia. Poproście o potwierdzony termin razem z wyceną, zamiast planować według normy, która nie istnieje.
Czy otwory można pogwintować?
Otwory gwintowane to normalne zapytanie, a rozmiar i głębokość gwintu powinny znaleźć się na rysunku obok średnicy otworu przelotowego. Wymagania dotyczące gwintu zbyt mocno różnią się w zależności od zastosowania, byśmy mogli podać tu ogólną wartość — umieśćcie więc dokładne oznaczenie gwintu w zapytaniu, zamiast polegać na wartości domyślnej.
Czy istnieje limit głębokości wiercenia otworu?
Krąży powszechnie powtarzana zasada praktyczna, że standardowe wiercenie kręte jest wykonalne do około trzy do pięć razy większej głębokości niż średnica otworu, zanim głębsze otwory zaczną wymagać cykli z odsuwaniem wiertła albo specjalistycznego wiercenia głębokiego. Nie udało nam się prześledzić tego do normy nadającej się do cytowania ani do nazwanego zobowiązania dostawcy, więc nie podajemy tego jako faktu. Przy głębokim otworze podajcie dostawcy głębokość i średnicę i zapytajcie wprost, czy standardowe wiercenie to osiągnie.
Jaka jest różnica między otworem wierconym a wypalanym laserem lub plazmą?
Wiercenie usuwa materiał mechanicznie obrotową krawędzią tnącą i daje okrągły otwór bez strefy wpływu ciepła. Procesy termiczne, jak cięcie laserem czy plazmą, także mogą wykonać otwór, ale pozostawiają krawędź cięcia zamiast obrobionego otworu i nie utrzymują tych samych klas tolerancji. Do otworu wymagającego konkretnej tolerancji średnicy lub pasowania śrubowego wiercenie — z rozwiercaniem lub wytaczaniem przy ciasnym pasowaniu — jest zwykłym wyborem.
Ile kosztuje wiercenie?
Wiercenie nie jest wyceniane według jednej stawki, więc każda liczba podana tutaj byłaby myląca. O cenie decydują: grubość materiału, średnica otworu, głębokość otworu, liczba otworów, wymagana tolerancja, gatunek stali oraz to, czy otwory mają być gwintowane. Prześlijcie punkty z listy kontrolnej do wyceny, a otrzymacie cenę stałą zamiast przedziału.
